Przepisy celne UE i EOG – o czym musisz pamiętać?

Od czasu wejścia Polski do Strefy Schengen, przekraczanie europejskich granic jest łatwe, jak nigdy przedtem. Jako obywatel Unii Europejskiej nie musisz odbywać kontroli na granicy lądowej, ani tym bardziej dysponować paszportem – wystarczy Ci sam dowód osobisty. Nieco inaczej jednak kwestia wygląda w przypadku odprawy lotniczej lub transportu większych partii towarów. Jakie są przepisy celne UE oraz EOG i jakie dokumenty powinieneś mieć na granicy?

Przepisy celne UE dla towarów na użytek własny

Podróżując po krajach Unii Europejskiej, zazwyczaj masz ze sobą przedmioty na użytek własny. Zasadniczo nie istnieją żadne ograniczenia w odniesieniu do osób fizycznych. Do wyjątków należą jednak niektóre grupy produktów, takie jak wyroby tytoniowe i alkoholowe. W przypadku takich towarów, każdy kraj ma ustalone osobne limity przewozowe. Określone progi nie mogą być niższe, niż unijne wytyczne.

Ile alkoholu i papierosów do krajów UE można wwieźć?

Chociaż każde unijne państwo ma prawo ustalić swoje limity na wwiezienie alkoholu i wyrobów tytoniowych, to nie mogą być one niższe, niż:

  • 800 sztuk papierosów;
  • 400 sztuk cygaretek (cygara ważące nie więcej niż 3 g każde);
  • 200 sztuk cygar;
  • 1 kg tytoniu;
  • 10 litrów wyrobów spirytusowych;
  • 20 litrów wina alkoholizowanego;
  • 90 litrów wina (w tym maksymalnie 60 litrów wina musującego);
  • 110 litrów piwa.

Celnicy mogą jednak przypuszczać, że towary, które przewozisz, nie będą przeznaczone na użytek własny. Do Twojego obowiązku należy udowodnienie, że nie przewozisz ich w celach handlowych. Dlatego warto mieć przy sobie dokumenty potwierdzające przeznaczenie, zwłaszcza przy większej liczbie produktów. Jeżeli nie uda Ci się przekonać celników, mają oni prawo nakazać Ci zapłatę cła, a nawet skonfiskować cały towar.

Przewożenie gotówki w Unii Europejskiej

Praktycznie każdy podróżuje dzisiaj z kartą płatniczą. Szczególnie mając na uwadze fakt, że coraz więcej banków rezygnuje z pobierania prowizji od płatności bezgotówkowej w innym kraju członkowskim. Jeżeli mimo wszystko chcesz podróżować z gotówką, musisz pamiętać o jednej podstawowej kwestii. Mając banknoty i monety o wartości przekraczającej 10 tys. euro, powinieneś ten fakt zgłosić w urzędzie celnym każdego kraju, przez który będziesz jechać. Obowiązek taki wynika przede wszystkim z faktu, że niektóre państwa unijne mogą wymagać oclenia gotówki o wartości przekraczającej 10 tys. euro. Warto pamiętać, że wjeżdżając lub opuszczając teren Unii Europejskiej, regulacje dotyczące obowiązku zgłaszania wartości przewożonej gotówki są takie same. Jeżeli tego nie zrobisz, środki mogą zostać skonfiskowane na granicy.

Przepisy celne Unii Europejskie – perfumy i paliwo

Ograniczenia dotyczące przewożenia niektórych towarów dotyczą również perfum. Nie będziesz musiał zapłacić cła, o ile wartość tych produktów nie przekroczy 300 euro na osobę w przypadku podróży drogą lądową. Jeżeli korzystasz z transportu lotniczego lub morskiego, limit ten wynosi 430 euro na osobę. Niektóre państwa stosują niższy limit 150 euro w odniesieniu do osób poniżej 15. roku życia.

Podróżując samochodem, możesz zabrać ze sobą pewien zapas paliwa. Pod warunkiem, że nie wynosi on więcej, niż 10 litrów w podręcznym kanistrze, nie licząc oczywiście paliwa znajdującego się w zbiorniku auta. Jeżeli przekroczysz ten limit, każda nadwyżka będzie podlegała ocleniu. Co więcej – powyższa zasada dotyczy każdego pojazdu silnikowego, a zatem nie tylko samochodów osobowych, ale również ciężarówek czy motocykli.

Przepisy celne UE przy wjeździe z kraju spoza Wspólnoty

Osobne regulacje dotyczą wjazdu lub wyjazdu z terenu Unii Europejskiej, a także niektórych obszarów UE, takie jak Wyspy Kanaryjskie. Szczególnie dotyczy to przewożenia alkoholu lub wyrobów tytoniowych. Obowiązują wówczas niższe limity, które są następujące:

  • papierosy – 200 sztuk (lub 40 papierosów przy niższych limitach);
  • cygaretki – 100 sztuk (lub 20 cygaretek przy niższych limitach);
  • cygara – 50 sztuk (lub 10 cygar przy niższych limitach);
  • tytoń – 250 g (lub 50 g tytoniu przy niższych limitach);
  • napoje spirytusowe lub czysty spirytus etylowy – 1 litr;
  • wino niemusujące – 4 litry;
  • piwo – 16 litrów;
  • wino alkoholizowane lub wino musujące – 2 litry.

Pamiętaj, że powyższe towary możesz dowolnie łączyć, o ile ich łączna ilość nie przekroczy ogólnego limitu. Dla przykładu: masz prawo przewieźć np. 100 sztuk papierosów i 25 sztuk cygara, które osobna stanowią dokładnie połowę limitu. Nie możesz wówczas przewieźć nic dodatkowego – chyba, że chcesz zapłacić cło i akcyzę.

Niektóre europejskie kraje mogą stosować niższe limity na wyroby tytoniowe. Każdy kraj stosuje inne zasady. Dla przykładu: Polska, Bułgaria, Grecja, Litwa, Łotwa, Słowacja oraz Węgry stosują niższe limity dla podróżnych, którzy korzystają z drogi morskiej lub lądowej. Inne państwa natomiast, w tym Estonia i Włochy, nakładają niższe limity na wszystkich podróżnych, którzy docierają do nich z krajów nienależących do UE.

Cło i akcyza przy wywozie towarów poza UE

Podczas wyjazdu do kraju, który nie należy do Unii Europejskiej, masz możliwość zakupienia towarów zwolnionych z cła i akcyzy na terenie Wspólnoty. Dostępne są w specjalnych strefach bezcłowych. Musisz jednak zdawać sobie sprawę z faktu, że ich wwiezienie na teren innego państwa, które nie należy do UE, możesz spowodować obowiązek zapłaty cła i akcyzy. Dlatego skontaktuj się z organem celnym kraju docelowego jeszcze przed wylotem. Dzięki temu unikniesz przykrej niespodzianki w trakcie odprawy celnej.

Przepisy celne w Norwegii, Islandii i Szwajcarii

Nieco inne przepisy celne obowiązują w krajach należących do Europejskiego Obszaru Gospodarczego (Norwegia, Islandia i Liechtenstein) oraz w Szwajcarii. Warto pamiętać, że nie wszystkie te państwa objęte są wspólną polityką celną z Unią Europejską i z tego powodu obowiązują inne zasady przewożenia towarów na użytek osobisty.

Przepisy celne w Liechtensteinie

Liechtenstein jest częścią wspólnego rynku europejskiego i w związku z tym nie istnieją żadne specjalne przepisy celne, które byłyby inne, niż w pozostałych krajach UE. Pewnymi ograniczeniami objęte są wyłącznie zwierzęta, jeżeli będziesz chciał je przewieźć. Chcąc wwieźć psa i kota, będziesz musiał posiadać następujące dokumenty: świadectwo szczepienia przeciw wściekliźnie, odpowiednie znakowanie w formie mikrochipu, a także wypełniony paszport europejski psa lub kota.

Przepisy celne w Norwegii

Norwegia wprowadziła ułatwienie procedur dla każdego podróżnego, który musi odbyć odprawę celną na granicy. Będziesz miał do wyboru dwie bramki: zieloną i czerwoną. Bramka zielona przeznaczona jest dla osób, które deklarują posiadanie towarów zwolnionych z cła i nie wymagają zezwolenia na przewóz. Przejście czerwone oznacza natomiast, że posiadasz ze sobą przedmioty wymagające oclenia lub objęcia innymi podatkami, a także specjalnego zezwolenia na wwiezienie.

Co do zasady, towary zwolnione od cła muszą spełniać w sumie dwa warunki:

  1. Są do użytku osobistego, bez zamiaru ich sprzedania.
  2. Przedmioty te przewozisz przy sobie, w podręcznym bagażu i możesz w każdej chwili je wyjąć, aby okazać celnikom w trakcie kontroli.

Ile alkoholu i tytoniu do Norwegii można przewieźć?

Alkohol oraz wyroby tytoniowe możesz przewozić bez żadnych opłat, pod warunkiem nieprzekroczenia określonych limitów. Są one następujące:

  • 1 litr napoju spirytusowego od 22% do maksymalnie 60%;
  • 1,5 l wina od 2,5% do maksymalnie 22%;
  • 2 l piwa od 2,5% oraz mocniejsze lub gotowe drinki lub cydr (te w przedziale od 2,5% do 4,7%);
  • 200 sztuk papierosów;
  • 200 sztuk bibułek papierosowych;
  • 250 g innych wyrobów tytoniowych.

Powyższe towary możesz przewieźć pod warunkiem, że ukończyłeś 18. rok życia. W przypadku napojów spirytusowych, których zawartość alkoholu przekracza 22%, limit wiekowy wynosi 20 lat. 

Przepisy celne w Norwegii dla produktów rolnych

Osobne przepisy dotyczą również przewożenia produktów rolnych oraz mięsnych. Przede wszystkim masz prawo zabrać ze sobą nie więcej, niż 10 kilogramów mięsa, sera oraz karm zwierzęcych. Do wyjątków należy zaliczyć fakt, że przewóz tego typu towarów, pochodzących spoza krajów EOG, jest całkowicie zakazany.

Musisz wiedzieć, że przewóz produktów rolnych wymaga spełnienia rygorystycznych zasad. Szczegółowych informacji udziela Norweska Inspekcja Bezpieczeństwa Ĺ»ywności (norw. Matillsynet). Istnieje jednak grupa produktów, które możesz mieć ze sobą, bez konieczności spełnienia warunków fitosanitarnych. Są one następujące:

  • 10 kilogramów owoców, jagód i warzyw, za wyjątkiem ziemniaków;
  • 25 sztuk kwiatów ciętych;
  • 3 kilogramów cebulek i sadzonek kwiatowych;
  • 5 sztuk roślin doniczkowych (roślin domowych) z krajów europejskich;
  • 50 paczek nasion porcjowanych.

Przepisy celne w Islandii

Nieco inne przepisy celne obowiązują w Islandii. Ten kraj nie jest w pełni objęty unią celną i z tego powodu procedury na granicy wyglądają nieco inaczej, niż w państwach członkowskich Unii Europejskiej. Poza rzeczami osobistymi, niezbędnymi na czas podróży, możesz mieć dodatkowo:

  1. żywność (do 3 kg o wartości zakupu  nie przekraczającej równowartość 25.000,- ISK (ok. 900,- PLN), z wyjątkiem  surowych produktów żywnościowych);
  2. napoje alkoholowe w następujących kombinacjach:
  • 1 litr alkoholu o zawartości alkoholu powyżej 21%  oraz 0,75 litrów wina oraz 3 litrów piwa lub
  • 1 litr alkoholu o zawartości alkoholu powyżej 21%  oraz 6 litrów piwa lub
  • 1,5 litra wina i 12 litrów piwa lub
  • 3 litry wina i 6 litrów piwa lub
  • 18 litrów piwa;
  • 200 szt. papierosów lub 250 g innych wyrobów tytoniowych.

Przy czym napoje alkohole mogą przewozić wyłącznie osoby, które ukończyły 20. rok życia. W przypadku wyrobów tytoniowych limit wiekowy jest niższy i wynosi 18 lat.

Ograniczenia dotyczące przedmiotów użytku osobistego w Islandii

Obowiązują także ograniczenia dotyczące niektórych rodzajów przedmiotów osobistych. Do najważniejszych należy zaliczyć fakt, że możesz przewieźć przez granicę wyłącznie jeden telefon lub inne urządzenie komunikacyjne na osobę. Wybierając się w celach wędkarskich pamiętaj, aby wcześniej zdezynfekować sprzęt wędkarski i posiadać dokumenty, które to poświadczają. Podróżując z psem, kotem lub innym zwierzęciem domowym, będziesz potrzebował zezwolenia wydanego przez Islandzki Urząd Sanitarno-Epidemiologiczny (w skr. MAST), co będzie się wiązać z koniecznością odbycia kwarantanny. Masz prawo również mieć ze sobą lekarstwa w zapasie wystarczającym na 100 dni. Pod warunkiem, że okażesz celnikom odpowiednie zaświadczenia lekarskie.

Przepisy celne w Szwajcarii

Przekraczanie granicy ze Szwajcarią wymaga od Ciebie przestrzegania ich przepisów celnych. Do najważniejszych kwestii należy zaliczyć fakt, że wszelkie rzeczy osobiste są wolne od cła i podatku akcyzowego. Dotyczy to zwłaszcza takich przedmiotów, jak: odzież, bielizna, przybory toaletowe, sprzęt sportowy, aparaty fotograficzne, kamery wideo, telefony komórkowe, przenośne komputery, instrumenty muzyczne i inne artykuły do użytku ogólnego. Przy czym pamiętaj, że łączna wartość tych rzeczy nie może przekroczyć 300 CHF na osobę.

Możesz mieć ze sobą także napoje bezalkoholowe oraz żywność, która wystarczy Ci na jeden dzień pobytu w Szwajcarii. Ograniczeniem objęte jest tylko mięso, które możesz przewieźć w ilości nieprzekraczającej 1 kg na osobę dziennie. Wyjątkiem jest dziczyzna, która musi przejść dodatkowe badania.

Pewnym ograniczeniem objęte są wyroby tytoniowe. Możesz je mieć ze sobą pod warunkiem ukończenia 17. roku życia i w ilości nieprzekraczającej 250 gram tytoniu, sztuk papierosów i cygar lub innych jednostek. Podobne limity obowiązują w odniesieniu do alkoholu. Przekraczając szwajcarską granicę możesz mieć ze sobą maksymalnie 5 litrów alkoholu o mocy poniżej 18% i tylko jeden litr napojów, których zawartość alkoholu przekracza 18%.

Jakich dokumentów celnych możesz potrzebować na granicy?

Posiadając obywatelstwo polskie, możesz swobodnie przekraczać granicę krajów należących do Strefy Schengen. Jako potwierdzenie tożsamości wystarczy zwykły dowód osobisty, który uznawany jest przez wszystkie państwa członkowskie. Opcjonalnie możesz posiadać paszport, który także jest dokumentem pozwalającym na zidentyfikowanie Twojej tożsamości.

Nieco inaczej sytuacja wygląda, jeżeli decydujesz się na podróż samolotem i chcesz przewieźć ze sobą lekarstwa. Szczególnie tych wydawanych na receptę. Celnicy w kraju należącym do UE mogą zażądać od Ciebie okazania dokumentów, które potwierdzają konieczność zażywania określonych leków. Należy do nich przede wszystkich zaświadczenie od lekarza. Warto mieć ze sobą również oryginalną ulotkę medykamentów, aby uniknąć jakichkolwiek wątpliwości związanych z ich przeznaczeniem. Jeżeli zostaniesz poddany kontroli, całą procedurę przyspieszysz, okazując tłumaczenie dokumentacji medycznej.

Przepisy celne w UE i EOG – co warto jeszcze wiedzieć?

Po wejściu Polski do Unii Europejskiej i wejściu do strefy Schengen, podróżowanie po Europie stało się niezwykle proste. Przede wszystkim zniesiono większość formalności związanych z przekraczaniem granicy. W praktyce więc znajomość przepisów celnych w UE będzie Ci potrzebna przede wszystkim podczas podróży samolotem.

Warto pamiętać o limitach dotyczących przewożenia alkoholu oraz wyrobów tytoniowych, a także zasadach związanych z przewożeniem zwierząt, produktów rolnych oraz lekarstw. Zadbanie o odpowiednie tłumaczenie np. dokumentów medycznych pozwoli Ci na sprawne przejście przez odprawę celną. Szczególnie, że w niektórych przypadkach celnicy mogą skierować Cię na szczegółową kontrolę, bez uzasadnienia przyczyny.

<