Spis treści
Majestatyczne góry, zapach świeżo parzonej kawy z dżezwy, niesamowity Mostar i tętniące historią Sarajewo. Bośnia i Hercegowina to coraz popularniejszy kierunek na wakacyjnej mapie Polaków. Choć krajobrazy i kuchnia potrafią zawrócić w głowie, przed wyjazdem warto przygotować się na jeszcze jedno spotkanie – z lokalnym językiem.
Czy język bośniacki jest trudny dla Polaka? Jak brzmi „dzień dobry”, a na jakie słowa lepiej uważać? Oto TURBOprzewodnik językowy przed bałkańską przygodą!
Język bośniacki, język serbski i chorwacki – trzy języki urzędowe
Tak, dobrze czytasz. Na terytorium Bośni i Hercegowiny obowiązują trzy języki urzędowe. Przez to dla turysty z Polski sytuacja językowa na Bałkanach może wydawać się skomplikowana. Ma to związek z historią i rozpadem Jugosławii. Ale ma to też swoje plusy, zwłaszcza, jeśli przemieszczasz się między krajami.
Jadąc przez Bośnię, Serbię i Chorwację, odniesiesz wrażenie, że wszyscy mówią… tak samo. I masz rację! Z lingwistycznego punktu widzenia to systemy bardzo do siebie zbliżone (dawniej określane jako jeden język serbsko-chorwacki).
Co warto wiedzieć o języku bośniackim przed podróżą?
W Bośni i Hercegowinie oficjalnie używa się zarówno alfabetu łacińskiego, jak i cyrylicy Znaki na tablicach drogowych często są dublowane, więc bez paniki – na pewno trafisz do celu!
Z racji historii, w języku bośniackim znajdziesz mnóstwo zapożyczeń z języka tureckiego (tzw. turcyzmy). Słowa związane z jedzeniem, architekturą czy codziennym życiem często mają tam wschodni klimat.
Słowniczek na wakacje – podstawowe zwroty po bośniacku
Bałkańczycy są niezwykle gościnni, a każda próba wyduszenia z siebie choćby jednego słowa w ich rodzimym języku wywołuje szeroki uśmiech na twarzy gospodarzy. Oto absolutna TURBOlista na zbliżający się urlop:
| Po polsku | Po bośniacku | Jak to przeczytać? |
| Dzień dobry | Dobar dan | dobar dan |
| Cześć (nieoficjalnie) | Ćao / Zdravo | czao / zdrawo |
| Dziękuję | Hvala | hfala (wyraźne „h”) |
| Proszę | Molim | molim |
| Tak / Nie | Da / Ne | da / ne |
| Ile to kosztuje? | Koliko košta? | koliko koszta? |
| Rachunek, proszę | Račun, molim | raczun, molim |
| Do widzenia | Doviđenja | dowidzenia |
Językowe pułapki, czyli uważaj na „fałszywych przyjaciół” tłumaczy i urlopowiczów!
Języki słowiańskie bywają zdradliwe. Niektóre słowa brzmią znajomo, ale znaczą coś zupełnie innego. Oto lista pułapek, które czyhają podczas wizyty na Półwyspie Bałkańskim.
- Trudno – po bośniacku (trudno) oznacza to… w ciąży. Jeśli powiesz kelnerowi, że wejście na szczyt było dla Ciebie „trudno”, może być mocno skonsternowany. To, co ciężkie lub wymagające wysiłku, to po prostu teško.
- Prawo – słowo pravo oznacza prosto. Jeśli ktoś na drodze mówi Ci „idź pravo”, nie szukaj sądu, tylko idź przed siebie.
- Zguba – izgubljen oznacza zagubiony (np. na mapie), a nie że coś straciłeś bezpowrotnie.
Kiedy sam słowniczek nie wystarczy?
Na miejscu, w restauracji czy na targu, bez problemu poradzisz sobie za pomocą rąk, angielskiego i kilku bośniackich słów. Wakacje to jednak czas nieprzewidzianych sytuacji.
Kiedy przed wyjazdem lub w trakcie urlopu na Bałkanach może przydać Ci się profesjonalne wsparcie tłumacza?
- Wynajem auta lub kwatery. Czasami regulamin lokalnej wypożyczalni albo umowa najmu spisana jest tylko w lokalnym języku. Aby uniknąć kar, warto mieć pewność, co podpisujesz.
- Sytuacje losowe i dokumenty. Awaria samochodu, stłuczka, zgubienie dokumentów lub nagła wizyta u lekarza – w takich momentach stres utrudnia komunikację. Szybkie tłumaczenie dokumentacji medycznej czy policyjnej bywa na wagę złota.
- Zakup nieruchomości. Bałkany są coraz popularniejsze pod kątem inwestycji. Jeśli marzy Ci się domek z widokiem na Adriatyk lub w bośniackich górach, tłumaczenie dokumentów notarialnych to punkt obowiązkowy.
Bośnia i Hercegowina na Ciebie czeka
Język bośniacki jest melodyjny, otwarty i zrozumiały dla Polaka. Spakuj dobry humor, naucz się „Hvala” i ruszaj w drogę!
A jeśli przed podróżą potrzebujesz ekspresowego tłumaczenia dokumentów samochodowych, ubezpieczenia czy umowy – pamiętaj, że w TurboTłumaczeniach zrobisz to online, szybko i bez wychodzenia z domu. Sretan put! (Szerokiej drogi!)
