Jak dostać pobyt stały w USA i Kanadzie?

Polska spełniła wymagania obowiązku starania się o wizę do USA. Udogodnienie to odczują jednak wyłącznie osoby, które chcą wyjechać tam na okres nieprzekraczający 3 miesięcy i wyjeżdżający wyłącznie w celach turystycznych. Na nieco dłużej można wyjechać do Kanady, a dokładnie – na 6 miesięcy. Podjęcie jednak pracy w obu krajach wymaga uzyskania wizy pracowniczej, a następnie jej systematycznego odnawiania. Dlatego pracując tam przez dłuższy czas, warto zastanowić się nad tym, jak otrzymać pobyt stały w USA i Kanadzie.

Pobyt na stałe w USA – jakie są korzyści?

Otrzymanie pozwolenia na pobyt stały w Stanach Zjednoczonych, czyli tzw. “zielonej karty”, wiąże się z określonymi korzyściami. Przede wszystkim, dzięki temu dokumentowi masz prawo do stałego zamieszkania oraz podejmowania pracy, bez żadnych ograniczeń terytorialnych. Będziesz mógł również nabywać i posiadać majątek na terenie USA, wstępować do niektórych formacji zbrojnych, a także posiadać broń palną (o ile zezwalają na to przepisy określonego stanu).

Świadczenia socjalne dla stałych rezydentów USA

Korzyści, jakie wiążą się z otrzymaniem zielonej karty, jest znacznie więcej. Dotyczą przede wszystkim prawa do korzystania z amerykańskich świadczeń socjalnych. Mowa przede wszystkim o takich systemach, jak: Social Security (emerytury, renty i świadczenia dla osób niepełnosprawnych), Supplemental Security Income (zasiłki dla osób starszych lub trwale niepełnosprawnych), a także Medicare (ubezpieczenie zdrowotne dla osób, które nie mogą podjąć pracy z uwagi na wrodzoną niepełnosprawność). Widać więc wyraźnie, że stali rezydenci są objęci znacznie szerszą opieką socjalną, niż ci ze statusem tymczasowych.

Jakie są obowiązki stałego rezydenta w USA?

Należy jednak pamiętać, że posiadanie zielonej karty to nie tylko przywileje. Na stałych rezydentach ciążą również pewne dodatkowe obowiązki. Do najważniejszych należy zaliczyć następujące:

  1. Przestrzeganie prawa federalnego, stanowego i lokalnego.
  2. Płacenie podatków, które wynikają z przepisów prawa federalnego, stanowego oraz lokalnego.
  3. Mężczyźni w wieku 18-26 lat muszą zarejestrować się w Komisji Poborowej (ang. Selective Service – U.S. Armed Force).
  4. Utrzymywać status imigracyjny.
  5. Każda przeprowadzka wiąże się z koniecznością złożenia informacji w Departamencie Bezpieczeństwa Narodowego (skr. DHS) najpóźniej do 10 dni od daty zmiany miejsca zamieszkania.
  6. Nie można opuścić terytorium Stanów Zjednoczonych na dłużej, niż rok.

Jak dostać pobyt stały w USA?

Zasadniczo istnieje kilka sposobów na to, aby otrzymać pozwolenie na stały pobyt w USA. Najłatwiejszą drogą jest posiadanie rodziny w tym kraju, która ma obywatelstwo amerykańskie. Jeżeli nie należysz do tego grona szczęśliwców, petycję o wydanie zielonej karty może złożyć Twój pracodawca. Procedura w obu tych przypadkach wygląda nieco inaczej, wymaga również wypełnienia różnych dokumentów.

Jeżeli petycję wypełnia i wysyła Twoja rodzina, należy wypełnić formularz I-130, a także Petition for Alien Relative, zaś komplet dokumentów wysłać do regionalnego ośrodka IRS. Obowiązkowo należy dołączyć dowody pokrewieństwa. Nieco inaczej wygląda to w przypadku, gdy o wydanie zielonej karty dla Ciebie będzie starać się pracodawca. W tej sytuacji będzie musiał on wypełnić m.in. formularz I-140, a także Petition for a Prospective Immigrant Employee.

Ile czasu czeka się na decyzję o wydanie zielonej karty?

To, ile czasu będziesz czekał na wydanie zielonej karty, zależy od kategorii preferencyjnej, inaczej nazywanymi “preferencjami”. W ogólnym skrócie polega to na tym, że poszczególni kandydaci na imigrantów mają nadany priorytet oczekiwania w kolejce o rozpatrzenie wniosku. Podział jest niezwykle ważny, ponieważ to od niego zależy to, ile czasu będziesz czekać na decyzję. Dla przykładu: członkowie rodzin amerykańskich mają najwyższy priorytet i ich wnioski rozpatrywane są w pierwszej kolejności. Tak samo szybciej decyzję w sprawie zielonej karty otrzymają pracownicy wyspecjalizowani w unikalnych branżach, niż pracownicy niewykwalifikowani.

Coroczna loteria wizowa

Istnieje jeszcze jedna droga prowadząca do otrzymania zielonej karty w USA. Jest nim udział w corocznej loterii wizowej, w ramach której wydawanych jest 50 000 pozwoleń na pobyt stały w Stanach Zjednoczonych. Warunkiem jest pochodzenie z kraju, z którego przybywa do USA mniej, niż 50 tysięcy imigrantów. Wizy przyznawane są w drodze losowania i rozdzielane pomiędzy sześć regionów, które mają najniższy poziom imigracji na przestrzeni pięciu ostatnich lat. Przy czym obowiązuje zasada, że kraj, z którego przyjechało najmniej imigrantów, otrzymuje najwięcej wiz.

Aby wziąć udział w loterii wizowej, należy wysłać zgłoszenie. Rozpatrywanie są wnioski złożone wyłącznie drogą elektroniczną. Podczas wypełnienia formularza, będziesz musiał dysponować następującymi załącznikami:

  • fotografia wykonana w ciągu ostatnich 6 miesięcy;
  • paszport, który musi być ważny jeszcze przynajmniej przez 60 dni. Numer paszportu będziesz musiał podać podczas wypełniania elektronicznego zgłoszenia do loterii.

Wylosowanie nie oznacza, że automatycznie otrzymasz pozwolenie na pobyt stały w USA. Otrzymanie zielonej karty w drodze losowania wymaga spełnienia nie tylko wymogów programu loterii, ale również warunków ujętych w prawie imigracyjnym. Z tego powodu po wylosowaniu będzie czekała na Ciebie jeszcze m.in. rozmowa z konsulem. To od tej rozmowy w głównej mierze zależy fakt, czy otrzymasz pozwolenie na stałe przebywanie w Stanach Zjednoczonych. Będziesz musiał dodatkowo przedłożyć wiele dokumentów, w tym m.in. wyniki badań lekarskich, zupełny odpis aktu urodzenia, dokumenty finansowe czy tłumaczenia dokumentów, które nie zostały wydane w języku polskim lub angielskim.

Jak otrzymać pobyt stały w Kanadzie?

Nieco inaczej sytuacja wygląda z otrzymaniem pozwolenia na stały pobyt w Kanadzie. Istnieje w sumie 5 programów, które Ci to umożliwią, a co za tym idzie – masz znacznie więcej możliwości, niż w Stanach Zjednoczonych. Zanim jednak zdecydujesz się aplikować w jednym z tych programów imigracyjnych, zarejestruj się w systemie Express Entry.

Co to jest Express Entry w Kanadzie?

System ten został wprowadzony w styczniu 2015 roku. Z czysto technicznego punktu widzenia, jest to platforma do zarządzania aplikacjami. Jej założeniem jest przyspieszenie identyfikacji kandydatów, co z kolei wiąże się z większą szansą na uzyskanie pobytu stałego w Kanadzie. Niemniej musisz być świadomy, że ten system używany jest wyłącznie przez 3 programy imigracyjne, a konkretnie: Canadian Experience Class, Federal Skilled Worker Programm, a także Federal Skilled Trades Programm.

Jak działa Canada Experience Class?

Program Canada Experience Class jest jedną z rzadziej wybieranych dróg do uzyskania stałej rezydentury. Wynika to przede wszystkim z dość rygorystycznych wymogów, które należy spełnić, aby wziąć w nim udział. Najważniejszym z warunków jest ukończenie specjalnego kierunku kształcenia, który jest cenny z punktu widzenia kanadyjskiej gospodarki. Dodatkowo musisz wykazać 1 rok stażu pracy na cały etat, a we wniosku wykazać, że Twój wkład w sytuację gospodarczą Kanady będzie pozytywny.

Istnieje możliwość skorzystania z Canada Experience Class bez konieczności kończenia preferowanego kierunku kształcenia. Musisz jednak wykonywać zawód, który wpisuje się w jeden z priorytetowych obszarów kanadyjskiej gospodarki, a dodatkowo przepracować na cały etat 2 lata na tym stanowisku. Ponadto będziesz musiał przekonać urzędnika, że swobodnie czujesz się w tym kraju, biegle posługujesz się jednym z języków urzędowych, a Twój wkład w rozwój sytuacji gospodarczej Kanady będzie pozytywny.

Federal Skilled Worker Programm – co to jest?

Chcąc dostać pozwolenie na pobyt stały w Kanadzie poprzez uczestnictwo w Federal Skilled Worker Programm, musisz również spełnić kilka warunków. Być może nawet cięższych w osiągnięciu, niż w przypadku Canada Experience Class. Przede wszystkim dlatego, że nie tylko musisz wykazać odpowiednie wykształcenie, ale również mieć odpowiedni staż pracy w jednym z priorytetowych zawodów. Według Narodowej Klasyfikacji Zawodów (ang. National Occupation Classification), udział w Federal Skilled Worker Programm mogą wziąć udział pracownicy następujących zawodów:

  1. Managerowie wysokiego szczebla (typ 0).
  2. Specjaliści (typ A).
  3. Pracownicy techniczni oraz z wysokimi kompetencjami w określonej branży (typ B).

Chcąc wziąć udział w Federal Skilled Worker Programm, musisz pracować w swoim zawodzie przez minimum rok czasu na cały etat. Przy czym staż pracy musi Ci się uzbierać w ciągu 10 lat poprzedzających dzień złożenia wniosku. Dodatkowo musisz biegle posługiwać się językiem francuskim lub angielskim, zarówno w mowie, piśmie, czytaniu, jak i słuchaniu.

Istnieją również pewne wymagania co do Twojego wykształcenia. Jeżeli kształciłeś się w Kanadzie, to musisz mieć ukończone minimum liceum lub szkołę policealną. W przypadku absolwentów szkół znajdujących się za granicą Kanady, poziom wykształcenia musi być równoważny z poziomem w kanadyjskim systemie edukacji – czyli w przypadku Polski będzie to minimum liceum lub technikum.

Nie tylko doświadczenie zawodowe, wykonywany zawód oraz wykształcenie są ważne. W Federal Skilled Worker Programm możesz wziąć udział, jeżeli już pracujesz w Kanadzie lub dysponujesz aktualną ofertą pracy. Ponadto po otrzymaniu pozwolenia na pobyt stały nie możesz zamieszkać w prowincji Quebec, a co za tym idzie – w takich miastach, jak np. Montreal, Sherbrooke czy Trois-Rivieres.

Jak działa Federal Trades Skilled Programm?

Kryteriów dotyczących wykształcenia nie ma za to w przypadku Federal Trades Skilled Programm. Musisz za to spełnić większę wymagania dotyczące stażu pracy, a także pracować w jednej z 6 priorytetowych branż. Sporym ograniczeniem jest również fakt, że z tego programu wydawanych jest wyłącznie 3 tys. rocznie zezwoleń na pobyt stały.

Jakie zawody należy wykonywać w Federal Trades Skilled Programm?

Rodzaj wykonywanej pracy jest jednym z dwóch najważniejszych warunków. W Federal Trades Skilled Programm mogą wziąć udział pracownicy z następujących branż:

  1. Przemysł, branża elektryczna oraz budownictwo (grupa 72).
  2. Konserwacja i eksploatacja sprzętu (grupa 73).
  3. Rolnictwo, zasoby naturalne i powiązanej z nimi produkcji na stanowisku nadzorczym lub technicznym (grupa 82).
  4. Przetwórstwo i produkcja na stanowisku nadzorczym (grupa 92).
  5. Gastronomia na stanowisku kucharza lub szefa kuchni (grupa 632).
  6. Gastronomia na stanowisku rzeźnika lub piekarza (grupa 633).

Dodatkowym warunkiem jest przepracowanie przynajmniej 2 lat w tych zawodach. Przy czym staż pracy musi mieć miejsce w ciągu 5 lat poprzedzających datę złożenia wniosku o pobyt stały w Kanadzie.

Jakie są jeszcze programy imigracyjne w Kanadzie?

To jednak nie wszystkie programy imigracyjne, w jakich możesz wziąć udział, myśląc o stałym osiedleniu się w Kanadzie. Istnieją jeszcze następujące programy:

  1. Business Immigration Programm – dla przedsiębiorców, którzy chcą rozwijać swoją działalność w Kanadzie. Musisz jednak spełnić jeden z dwóch warunków: zainwestować 400 tys. CAD w tym kraju lub założyć własną firmę.
  2. Provincial Nominees – pobyt stały zyskasz w drodze nominacji przez władze krajowe lub którejś z prowincji.
  3. Family Class – najłatwiejsza droga do uzyskania pozwolenia na pobyt stały w Kanadzie. Pod warunkiem, że masz rodzinę w tym kraju, która posiada obywatelstwo kanadyjskie lub może na stałe tam przebywać.

Pobyt stały w USA i w Kanadzie – ciężkie, ale możliwe

Mając na uwadze wszystkie warunki, jakie należy spełnić, wynika dosyć prosty wniosek. Otrzymanie pozwolenia na pobyt stały w USA i w Kanadzie jest możliwe, jednak nie jest to łatwe. Istnieje wprawdzie kilka możliwości, ale należy spełnić dosyć rygorystyczne warunki, aby na stałe osiedlić się w jednym z tych krajów. Teoretycznie więcej możliwości masz w Kanadzie, która wypracowała więcej programów imigracyjnych. W przypadku Stanów Zjednoczonych, otrzymanie zielonej karty nie jest tak jasno sprecyzowane i najlepiej po prostu próbować. 

<